Yeniden Refah Partisi Konya İl Başkanı Hasan Yel, TMO’ya ürün teslim eden çiftçilerden lisanslı depo kira bedeli kesildiğini öne sürerek, ürününü depolamak amacıyla değil, TMO’ya satmak için randevulu şekilde teslim eden üreticilerin satış sürecinde oluşan kira bedelinin neden çiftçiye yansıtıldığının açıklanması gerektiğini bildirdi.
Yel, yaptığı yazılı açıklamada, hububat alım döneminde TMO üzerinden ürünlerini satmak isteyen üreticilerin lisanslı depoları kullanması ve uygulanan kesintiler nedeniyle yeniden gündeme geldiğini belirten Yel, ürününü TMO’ya satmak üzere randevu alarak lisanslı depoya teslim eden bazı üreticilerin, ürünün depoya kabul edilmesiyle TMO’ya satış işleminin tamamlanması arasında geçen sürede oluşan kira bedelinin çiftçilerden kesilmesine tepki gösterdi.
Yel, sistemdeki uygulamanın üretici açısından sorgulanması gerektiğini kaydetti.
Başkan Yel, “Çiftçi ürününü lisanslı depoya depolamak amacıyla getirmiyor. TMO’ya satmak üzere randevu alıyor ve kendisine bildirilen depoya ürününü teslim ediyor. Ancak ürünün depoya girmesiyle TMO’ya satış işleminin tamamlanması arasında geçen sürede kira bedeli ortaya çıkıyor. Burada üreticinin haklı olarak sorduğu bir soru var: Malımı satmaya getirdim, neden bunun kirasını ben ödüyorum?” ifadelerini kullandı.
“Kantardan Geçmek Satışın Tamamlandığı Anlamına Gelmiyor”
Yel, şöyle devam etti:
“Lisanslı depolarda gerçekleştirilen işlemlerde ürünün fiziki olarak teslim edilmesi ile TMO tarafından satın alınması farklı aşamalarda gerçekleşiyor. Üreticinin teslim ettiği ürün öncelikle analiz ve sınıflandırmadan geçiriliyor. Ardından ürün elektronik ürün senedine (ELÜS) dönüştürülüyor ve satış işlemi Ürün Piyasası Aracı Kurumu (ÜPAK) üzerinden gerçekleştiriliyor.”
Yel, bu süreç nedeniyle ürünün TMO'nun yönlendirdiği lisanslı depoda kantardan geçirilmesinin satışın aynı anda tamamlandığı anlamına gelmediğini savundu.
“Kesintiler Açık ve Anlaşılır Şekilde Gösterilmeli”
Üreticilerin hesaplarından yapılan kesintilerin de ayrıntılı biçimde açıklanması gerektiğini dile getiren Yel, hangi döneme ilişkin ne kadar kira kesildiğinin çiftçiye açıkça gösterilmesi gerektiğini söyledi.
Yel, sözlerini şöyle sürdürdü: “Üreticinin hesabından bir kesinti yapılıyorsa bunun hangi tarihler arasındaki depolama süresine ait olduğu, günlük veya toplam kira bedelinin ne kadar olduğu ve varsa devlet tarafından karşılanan destek tutarının ne olduğu açıkça ortaya konulmalıdır. Çiftçi, eline geçen paradan neden ve ne kadar kesildiğini bilmek zorunda.”
“Aynı Kira İki Kez mi Ödeniyor?” İddiası!
Yel, sistemle ilgili cevaplanması gereken bir başka soru bulunduğunu da belirterek, TMO ile lisanslı depolar arasındaki ödeme mekanizmasının kamuoyuna açıklanması gerektiğini öne sürdü.
“Aynı depolama süresi için hem TMO tarafından lisanslı depoya ödeme yapılıp yapılmadığı hem de üreticiden kira kesilip kesilmediği netleştirilmelidir” diyen Yel, olası bir mükerrer ödeme iddiasının da incelenmesi gerektiğini aktardı.
Yel, üreticinin mağduriyet yaşamaması için TMO, lisanslı depolar ve ilgili kurumlar tarafından sistemin işleyişine ilişkin daha açık ve şeffaf bilgilendirme yapılması çağrısında bulundu.